Co funcziunan las votaziuns en Svizra?
Plirs gadas l'onn decidan ils Svizzers directamain davart leschas federalas e midadas da la Constituziun. Qua vesais co ch'i va.
Tgi po votar?
Tut las burgaisas e tut ils burgais svizzers da 18 onns ensi che n'èn betg exclus pervia d'ina incapacitad permanenta da giudicar. Era ils Svizzers a l'ester pon votar davart facturs federals, sch'els s'annunzian tar lur davosa vischnanca da domicil u tar l'ambassada.
Davart tge vegn votà?
Mintga midada da la Constituziun federala vegn suttamessa al pievel (referendum obligatoric). Ina lescha vegn votada mo, sch'enfin 50 000 persunas dumondan quai entaifer 100 dis (referendum facultativ). 100 000 suttascripziuns entaifer 18 mais obligeschan ina votaziun davart ina iniziativa dal pievel, ina proposta da midar la Constituziun. Il parlament po far ina cuntraproposta.
Co vegnan las vuschs gieu?
Ils pli blers products dumondan mo la maioritad dal pievel, perquai la maioritad dals votants. Midadas da la Constituziun dumondan era la maioritad dals chantuns (dubla maioritad). Vegn chantuns valan mintgamai ina vusch dal chantun e ils sis mez chantuns (Sursaissa, Sut-Saissa, Basilea-Citad, Basilea-Champagna, Appenzell Dadora, Appenzell Dadens) mintgamai ina mesa. Quai dat 23 vuschs chantunalas; 12 èn la maioritad. Il resultat d'in chantun è la maioritad da ses agens votants.
Cura vegn votà?
Al ple quatter dumengias l'onn. Il Cussegl federal fixescha las datas onns davent e decida il pli tard quatter mais avant la dumengia, tge products che vegnan en votaziun. Ina dumengia po cuntegnair plirs products.
Co votel jau?
Var trais fin quatter jamnas avant la dumengia retschaiva mintga persuna cun dretg da votar ils documents da sia vischnanca. Ils pli blers votan per posta. Tut tenor la vischnanca pon ins era votar a l'urna e en intgins chantuns cun e-voting. L'ultima data scrivan ils chantuns.
Tge capita lura?
La dumengia suentermezdi dumeran ils chantuns las vuschs e ils emprims resultats èn là entaifer paucas uras. Pli tard constatescha il Cussegl federal il resultat uffizial. In product acceptà vegn mess en vigur; en cas da refusa resta la lescha actuala.
Funtaunas: Chanzlia federala (ch.ch, admin.ch), Constituziun federala art. 136, 138-142.
La maioritad dals chantuns explitgadaL'iniziativa populara declaradaReferendum facultativ ed obligatoric declaradsTar las votaziuns