Tgi decida en Svizra?
Il parlament fa las leschas, il Cussegl federal las exequescha, e tar las votaziuns ha il pievel l’ultim pled. Qua stat, tgi che sesa oz nua.
Stadi: 4 d’october 2026
Il parlament: duas chombras
Il parlament sa numna Assamblea federala. El ha duas chombras cun la medema pussanza: il Cussegl naziunal ed il Cussegl dals stadis. Ina lescha vala mo, sche omaduas approvan ella. Elegì vegn mintga quatter onns, l’ultima giada en october 2023.
Ils commembers furman fracziuns; partidas pitschnas s’unescan cun ina pli gronda. Urden tenor ils sezs en il Cussegl naziunal.
Cussegl naziunal: 200 sezs
Il Cussegl naziunal represchenta la populaziun. Ils chantuns han sezs tenor lur dumber d’abitants: Turitg ha 36, sis chantuns pitschens han mintgamai in. Per ina maioritad dovri 101 vuschs.
- PPSPPS 62 · UDF 2 · MCG 2 · Lega 167
- PS41
- Center-PEVCenter 29 · PEV 231
- PLDPLD 26 · LDP 127
- VerdsVerds 22 · AL 123
- PVL11
Cussegl dals stadis: 46 sezs
Il Cussegl dals stadis represchenta ils chantuns. Mintga chantun ha dus sezs, ils sis mez chantuns mintgamai in, independentamain da quantas persunas che vivan là. Per ina maioritad dovri 24 vuschs.
- PPSPPS 6 · MCG 17
- PS7
- Center-PEV15
- PLD12
- Verds3
- PVL1
- Senza fracziun1
Cussegl federal: set commembers
Il Cussegl federal è la regenza. Il parlament elegia ses set commembers. Mintgin maina in departament, ina sort ministeri, ma els decidan ensemen. Las grondas partidas partan ils sezs pressapauc tenor lur forza (concordanza).
Sezs tenor partida: PPS 2 · PS 2 · Center 1 · PLD 2
- Guy ParmelinPPS, Vad · en il Cussegl federal dapi 2016Departament d’economia, furmaziun e perscrutaziun (DEFR)
- Ignazio CassisPLD, Tessin · en il Cussegl federal dapi 2017Departament d’affars exteriurs (DFAE)
- Karin Keller-SutterPLD, Son Gagl · en il Cussegl federal dapi 2019Departament da finanzas (DFF)
- Albert RöstiPPS, Berna · en il Cussegl federal dapi 2023Departament d’ambient, traffic, energia e communicaziun (DATEC)
- Elisabeth Baume-SchneiderPS, Giura · en il Cussegl federal dapi 2023Departament da l’intern (DFI)
- Beat JansPS, Basilea-Citad · en il Cussegl federal dapi 2024Departament da giustia e polizia (DFGP)
- Martin PfisterCenter, Zug · en il Cussegl federal dapi 2025Departament da defensiun, protecziun da la populaziun e sport (DDPS)
Guy Parmelin è president da la Confederaziun 2026. L’uffizi mida mintga onn; el maina las sesidas, ma na dat nagina pussanza supplementara.
Elecziuns dapi il 1971
Part da vuschs da las partidas tar las elecziuns dal Cussegl naziunal.
Il 2021 èn la PCD e la PBD sa fusiunadas a la Center. Fin il 2019 mussa la lingia dal Center la PCD. Partidas pli pitschnas sco PEV, PBD, PLS ed AdI èn en la tabella. Funtauna: UST, elecziuns dal Cussegl naziunal (forza da las partidas ed elegids).
Part da vuschs en % (sezs) tenor elecziun
| Onn | PPS | PS | Center | PLD | Verds | PVL | PEV | PCD | PBD | PLS | AdI | Ulteriuras |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1971 | 11,1 (23) | 22,9 (46) | – | 21,8 (49) | – | – | 2,2 (3) | 20,3 (44) | – | 2,2 (6) | 7,6 (13) | 11,9 (16) |
| 1975 | 9,9 (21) | 24,9 (55) | – | 22,2 (47) | 0,1 (0) | – | 2,0 (3) | 21,1 (46) | – | 2,5 (6) | 6,1 (11) | 11,3 (11) |
| 1979 | 11,6 (23) | 24,4 (51) | – | 24,0 (51) | 0,6 (1) | – | 2,2 (3) | 21,3 (44) | – | 2,8 (8) | 4,1 (8) | 8,9 (11) |
| 1983 | 11,1 (23) | 22,8 (47) | – | 23,3 (54) | 1,9 (3) | – | 2,1 (3) | 20,2 (42) | – | 2,8 (8) | 4,0 (8) | 11,7 (12) |
| 1987 | 11,0 (25) | 18,4 (41) | – | 22,9 (51) | 4,9 (9) | – | 1,9 (3) | 19,6 (42) | – | 2,7 (9) | 4,2 (8) | 14,3 (12) |
| 1991 | 11,9 (25) | 18,5 (41) | – | 21,0 (44) | 6,1 (14) | – | 1,9 (3) | 18,0 (35) | – | 3,0 (10) | 2,8 (5) | 16,8 (23) |
| 1995 | 14,9 (29) | 21,8 (54) | – | 20,2 (45) | 5,0 (8) | – | 1,8 (2) | 16,8 (34) | – | 2,7 (7) | 1,8 (3) | 15,0 (18) |
| 1999 | 22,5 (44) | 22,5 (51) | – | 19,9 (43) | 5,0 (8) | – | 1,8 (3) | 15,9 (35) | – | 2,3 (6) | 0,7 (1) | 9,4 (9) |
| 2003 | 26,7 (55) | 23,3 (52) | – | 17,3 (36) | 7,4 (13) | – | 2,3 (3) | 14,4 (28) | – | 2,2 (4) | – | 6,4 (9) |
| 2007 | 28,9 (62) | 19,6 (43) | – | 15,8 (31) | 9,6 (20) | 1,4 (3) | 2,4 (2) | 14,5 (31) | – | 1,9 (4) | – | 6,0 (4) |
| 2011 | 26,6 (54) | 18,7 (46) | – | 15,1 (30) | 8,4 (15) | 5,4 (12) | 2,0 (2) | 12,3 (28) | 5,4 (9) | – | – | 6,1 (4) |
| 2015 | 29,4 (65) | 18,8 (43) | – | 16,4 (33) | 7,1 (11) | 4,6 (7) | 1,9 (2) | 11,7 (27) | 4,1 (7) | – | – | 6,1 (5) |
| 2019 | 25,6 (53) | 16,8 (39) | – | 15,1 (29) | 13,2 (28) | 7,8 (16) | 2,1 (3) | 11,4 (25) | 2,4 (3) | – | – | 5,6 (4) |
| 2023 | 27,9 (62) | 18,3 (41) | 14,1 (29) | 14,3 (28) | 9,8 (23) | 7,6 (10) | 2,0 (2) | – | – | – | – | 6,2 (5) |
Ed il pievel?
Tar las votaziuns decida il pievel directamain. Cun 50 000 suttascripziuns en 100 dis po el pretender ina votaziun davart ina nova lescha (referendum). Cun 100 000 suttascripziuns en 18 mais po el proponer ina midada da la constituziun (iniziativa dal pievel). Ina midada da la constituziun dovra la maioritad dal pievel e dals chantuns.
Tar las votaziunsFuntaunas: Servetschs dal parlament (parlament.ch, datas avertas), Chanzlia federala (admin.ch).