Iniziativa dal pievel «Gea ad ina valuta svizra libra ed independenta cun munaida u bancnotas (Il daner contant è libertad)»

1. Giura✓ Maioritad da gea, Part da gea 61,7%, Participaziun 47%
2. Neuchâtel✓ Maioritad da gea, Part da gea 59,3%, Participaziun 49%
3. Tessin✓ Maioritad da gea, Part da gea 58,8%, Participaziun 58%
4. Vallais✓ Maioritad da gea, Part da gea 57,6%, Participaziun 52%
5. Genevra✓ Maioritad da gea, Part da gea 55,2%, Participaziun 49%
6. Sviz✓ Maioritad da gea, Part da gea 53,1%, Participaziun 61%
7. Friburg✓ Maioritad da gea, Part da gea 52,9%, Participaziun 55%
8. Schaffusa✓ Maioritad da gea, Part da gea 51,2%, Participaziun 72%
9. Uri✓ Maioritad da gea, Part da gea 50,0%, Participaziun 51%
10. Glaruna✗ Maioritad da na, Part da gea 49,2%, Participaziun 51%
11. Son Gagl✗ Maioritad da na, Part da gea 46,8%, Participaziun 54%
12. Appenzell Dadaint ½✗ Maioritad da na, Part da gea 46,7%, Participaziun 53%
13. Turgovia✗ Maioritad da na, Part da gea 46,5%, Participaziun 54%
14. Appenzell Dadora ½✗ Maioritad da na, Part da gea 46,3%, Participaziun 58%
15. Sursilvania ½✗ Maioritad da na, Part da gea 45,6%, Participaziun 62%
16. Soloturn✗ Maioritad da na, Part da gea 45,1%, Participaziun 53%
17. Grischun✗ Maioritad da na, Part da gea 44,0%, Participaziun 54%
18. Argovia✗ Maioritad da na, Part da gea 43,5%, Participaziun 54%
19. Basilea-Champagna ½✗ Maioritad da na, Part da gea 43,3%, Participaziun 53%
20. Berna✗ Maioritad da na, Part da gea 43,0%, Participaziun 55%
21. Sutsilvania ½✗ Maioritad da na, Part da gea 42,5%, Participaziun 62%
22. Turitg✗ Maioritad da na, Part da gea 40,9%, Participaziun 58%
23. Lucerna✗ Maioritad da na, Part da gea 40,8%, Participaziun 57%
24. Zug✗ Maioritad da na, Part da gea 40,8%, Participaziun 60%
25. Vad✗ Maioritad da na, Part da gea 40,2%, Participaziun 56%
26. Basilea-Citad ½✗ Maioritad da na, Part da gea 37,7%, Participaziun 57%

✓ Maioritad da gea · ✗ Maioritad da na · Participaziun %
½ mez chantun: quinta la mesadad per la maioritad dals chantuns.

Funtaunas: Uffizi federal da statistica (UST); votaziuns pli veglias: Swissvotes, Année Politique Suisse, Universitad da Berna; basa da la charta: UST, GEOSTAT

Chantuns tenor lur lingua da maioritad: Friburg e Vallais quintan tar la Svizra franzosa, Berna e il Grischun tar la Svizra tudestga.

Gea u na?

Da tge sa tracti exactamain?

En Svizra paga la glieud adina pli savens senza daner contant, per exempel cun cartas u app da pajament. Tenor ina enquista da la Banca naziunala dal 2024 vul 95 pertschient da la populaziun che il daner contant resta in meds da pajament. Oz regla la lescha che la Banca naziunala svizra garantescha il provediment cun daner contant e che il franc è la valuta da la Svizra. L'iniziativa dal pievel «Gea ad ina valuta svizra libra ed independenta cun munaida u bancnotas (Il daner contant è libertad)» vul prender si duas novas disposiziuns en la Constituziun federala. L'emprim sto la Confederaziun garantir che munaida u bancnotas stattan adina a disposiziun en quantitad avunda. Segund po il franc svizzer vegnir remplazzà tras in'autra valuta mo cun l'approvaziun dal pievel e dals chantuns. Tenor il Cussegl federal n'ha l'iniziativa nagins effects pratics, na crea nagin dretg da pajar cun daner contant ni obligaziun d'acceptar daner contant. Il Parlament metta dasper l'iniziativa in cuntraproject direct, davart il qual vegn votà separadamain. L'iniziativa dovra la maioritad dals votants e dals chantuns.

Tge è dispitaivel?

Il cumitat d'iniziativa argumentescha che be l'iniziativa garantescha en la Constituziun che il vair daner resta, numnadamain bancnotas e munaida. Quellas funcziunassan independentamain da current e retg, protegessan la sfera privata e cunter ils tschains negativs. Ultra da quai obligescha l'iniziativa la Confederaziun da garantir il provediment, intant che il cuntraproject surlascha quest cumpit a la Banca naziunala. Il Cussegl federal e il Parlament recumondan da refusar l'iniziativa. Els argumenteschan che il cuntraproject prenda si las dumondas da l'iniziativa e las ancrescha era el en la Constituziun. Perquai surpiglia el formulaziuns empruvadas e giuridicamain clera da lescha existentas, intant che l'iniziativa duvra novas formulaziuns che laschan avert dumondas d'interpretaziun. La votaziun dal pievel pretendida expressivamain per remplazzar il franc considereschan els sco nunnecessaria, perquai che la Constituziun po vegnir midada era uschiglio mo uschia.

Pleds d'urden dals partids