Iniziativa dal pievel «Viver meglier en la pensiun (Iniziativa per ina 13avla renta da la AVS)»

1. Giura✓ Maioritad da gea, Part da gea 82,5%, Participaziun 61%
2. Neuchâtel✓ Maioritad da gea, Part da gea 78,4%, Participaziun 57%
3. Genevra✓ Maioritad da gea, Part da gea 75,5%, Participaziun 53%
4. Vad✓ Maioritad da gea, Part da gea 74,3%, Participaziun 58%
5. Friburg✓ Maioritad da gea, Part da gea 72,3%, Participaziun 59%
6. Tessin✓ Maioritad da gea, Part da gea 71,0%, Participaziun 58%
7. Vallais✓ Maioritad da gea, Part da gea 64,8%, Participaziun 62%
8. Basilea-Citad ½✓ Maioritad da gea, Part da gea 64,5%, Participaziun 59%
9. Basilea-Champagna ½✓ Maioritad da gea, Part da gea 60,6%, Participaziun 59%
10. Soloturn✓ Maioritad da gea, Part da gea 60,1%, Participaziun 59%
11. Glaruna✓ Maioritad da gea, Part da gea 56,4%, Participaziun 56%
12. Schaffusa✓ Maioritad da gea, Part da gea 56,4%, Participaziun 72%
13. Berna✓ Maioritad da gea, Part da gea 56,3%, Participaziun 58%
14. Argovia✓ Maioritad da gea, Part da gea 52,6%, Participaziun 57%
15. Turitg✓ Maioritad da gea, Part da gea 52,1%, Participaziun 59%
16. Grischun✓ Maioritad da gea, Part da gea 51,8%, Participaziun 56%
17. Son Gagl✗ Maioritad da na, Part da gea 48,7%, Participaziun 57%
18. Turgovia✗ Maioritad da na, Part da gea 48,7%, Participaziun 55%
19. Lucerna✗ Maioritad da na, Part da gea 46,6%, Participaziun 59%
20. Appenzell Dadora ½✗ Maioritad da na, Part da gea 46,3%, Participaziun 60%
21. Sutsilvania ½✗ Maioritad da na, Part da gea 44,0%, Participaziun 64%
22. Uri✗ Maioritad da na, Part da gea 43,6%, Participaziun 63%
23. Sviz✗ Maioritad da na, Part da gea 42,4%, Participaziun 63%
24. Zug✗ Maioritad da na, Part da gea 41,9%, Participaziun 66%
25. Sursilvania ½✗ Maioritad da na, Part da gea 40,5%, Participaziun 64%
26. Appenzell Dadaint ½✗ Maioritad da na, Part da gea 31,5%, Participaziun 57%

✓ Maioritad da gea · ✗ Maioritad da na · Participaziun %
½ mez chantun: quinta la mesadad per la maioritad dals chantuns.

Funtaunas: Uffizi federal da statistica (UST); votaziuns pli veglias: Swissvotes, Année Politique Suisse, Universitad da Berna; basa da la charta: UST, GEOSTAT

Chantuns tenor lur lingua da maioritad: Friburg e Vallais quintan tar la Svizra franzosa, Berna e il Grischun tar la Svizra tudestga.

Gea u na?

Da tge sa tracti exactamain?

L'assicuranza per vegls e survivents (AVS) è l'ovra sociala la pli impurtanta da la Svizra: tut las persunas en Svizra han dretg a ina renta da l'AVS en vegliadetgna. La renta da vegliadetgna cumpletta minimala importa actualmain 1225 francs al mais, la maximala 2450 francs. Ella vegn pajada oz 12 giadas l'onn. Tgi che na po betg cuvrir il basegn existenzial ha dretg a prestaziuns supplementaras. L'iniziativa dal pievel «Viver meglier en la pensiun (Iniziativa per ina 13avla renta da la AVS)» pretenda che la renta da vegliadetgna vegnia pajada 13 giadas l'onn, tenor il 13avel salari mensil. Quai correspunda ad ina augmentaziun da la renta annuala da 8,3 pertschient. La renta da vegliadetgna maximala creschess da 29 400 sin 31 850 francs l'onn. Il supplement duai vegnir pajà il pli tard a partir dal segund onn chalender suenter l'acceptaziun e na dastga betg reducir las prestaziuns supplementaras. Las autras rentas, per exempel per vevas, vevs ed uffants senza geniturs, vegnan pajadas vinavant 12 giadas l'onn. L'ur da votaziun numna custs supplementars previs d'enturn 4,1 milliardas francs l'onn tar l'introducziun, dals quals enturn 800 milliuns per la Confederaziun. L'iniziativa na di betg, co che quai duai vegnir finanzià. Quai stuess determinar il Parlament. L'iniziativa dovra la maioritad dals votants e la maioritad dals chantuns. Il Cussegl federal ed il Parlament recumondan da refusar l'iniziativa.

Tge è dispitaivel?

Il cumitat d'iniziativa argumentescha che locaziuns, premias da la cassa da malsauns e victualias sajan daventadas pli charas, che las rentas da las cassas da pensiun calian e che ina 13avla renta cumpenseschia svelt las pretschs pli autas. Ella gidass il pli fitg a las dunnas, perquai che mo l'AVS paja ina renta a tuts e renconuscha il lavur da tgira betg pajà. Ils meds sajan avant mauns: l'AVS hajia reservas da bunamain 50 milliardas francs e a lunga vista bastia per exempel ina contribuziun da salari supplementara da 0,4 pertschient. Il Cussegl federal ed il Parlament argumenteschan che ils custs supplementars da dapli che 4 milliardas francs crescheschian svelt vinavant e manassan l'AVS or da l'equiliber. Per il finanziament stuessan las deducziuns da salari u la taxa sin la plivalur crescher, e perquai vegnissan il lavur u las pretschs pli chars, e la Confederaziun stuess augmentar las taxas u reducir las expensas. La gronda part dals pensiunads na dovria nagina 13avla renta, ed ina garanzia da las rentas ultra il 2030 hajia la prioritad.

Pleds d'urden dals partids